Potwierdza, że kobieta jest zakażona wirusem HPV, który u części kobiet, po pewnym czasie może doprowadzić do raka szyjki macicy. Przednowotworowe zmiany można wcześnie wykryć- za pomocą płynnej cytologii LBC- i skutecznie leczyć.
I test HPV i płynne cytologia LBC są bezbolesne i bezpłatne, refunduje je NFZ w ramach programu profilktycznego.
702 tys. kobiet w Łódzkiem powinno zrobić test HPV HR jeszcze w tym roku. W Łódzkiem z profilaktyki raka szyjki macicy korzysta 16% kobiet. Niestety, są też gminy, w których z badań korzysta jeszcze mniej kobiet: tylko od 5 do 6% pań skorzystało z bezpłatnej profilaktyki w Krośniewicach, Nowych Ostrowach, Dąbrowicach. Najwięcej kobiet skorzystało w Szczercowie, Wolborzu i Lutomiersku- po 26%. Najwięcej kobiet korzysta z profilaktyki w powiecie opoczyńskim- 17%.
Wyniki badań naukowców z Narodowego Instytutu Onkologii, które objęły ponad 33 tysiące kobiet, jednoznacznie wskazują na blisko dwukrotnie wyższą skuteczność testów HPV HR w wykrywaniu zagrożenia rakiem szyjki macicy w porównaniu do cytologii.
Zgodnie z rekomendacjami opublikowanymi w 2025 roku przez European Commission Initiative on Cervical Cancer, testy HPV HR są jedyną rekomendowaną metodę badań przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy w Europie.
Kto może skorzystać z nowoczesnych badań
Program profilaktyki raka szyjki macicy to badania dla kobiet w wieku od 25 do 64 lat, które w ciągu ostatnich 3 lat nie miały wykonywanego przesiewowego badania cytologicznego.
Nowy schemat
polega na wykonaniu testu HPV HR z genotypowaniem, który wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie z szyjki macicy
wykonywany jest co 5 lat
jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tego samego pobranego materiału wykonuje się dodatkowo cytologię na podłożu płynnym (LBC).
Co warto wiedzieć o nowej metodzie
Test HPV HR z genotypowaniem- od którego zaczyna się badania w ramach programu - to badanie molekularne, które wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku wywoływania raka szyjki macicy. Materiał do badania pobiera się wymazem z szyjki macicy.
Cytologia płynna (LBC) wykonywana będzie tylko wtedy, gdy wynik testu HPV HR jest dodatni. Co ważne – nie trzeba wtedy ponownie pobierać wymazu, bo wykorzystuje się materiał z tego samego pobrania.
Zakres i częstotliwość badań będzie zależał od wyników testów.
Uwaga! Pacjentki leczone z powodu nowotworu złośliwego szyjki macicy po zakończeniu kontroli onkologicznej (decyzję podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne) ponownie mogą zostać objęte badaniami cytologicznymi.
Badanie za rok, 3 lub 5 lat
Jeśli wynik badania HPV HR będzie ujemny - lekarz zaleci ponowne badanie profilaktyczne po upływie 3 lub 5 lat, w uzasadnionych przypadkach po upływie 12 miesięcy
Jeśli wynik testu HPV HR będzie dodatni - z tego samego materiału wykonana będzie cytologia płynna (LBC). Jeśli jej wynik będzie prawidłowy, lekarz zaleci ponowne badanie profilaktyczne po upływie 12 miesięcy.
Jeśli w wyniku badania zostaną stwierdzone zmiany o charakterze dysplastycznym - lekarz ginekolog skieruje pacjentkę na dalszą diagnostykę, tj. badanie kolposkopowe lub badanie kolposkopowe z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. W przypadku rozpoznania raka szyjki macicy lub innego schorzenia pacjentka zostanie skierowana do leczenia specjalistycznego lub na dalszą diagnostykę.
Gdzie skorzystać z badań
Z programu profilaktyki raka szyjki macicy można skorzystać w poradniach ginekologicznych i u położnych POZ, które podpisały z NFZ umowę na prowadzenie badań. To ponad 150 takich poradni w Łódzkiem. Ich lista jest dostępna na stronie
https://gsl.nfz.gov.pl/GSL/GSL/ProgramyProfilaktyczne oraz pod numerem całodobowej infolinii 800 190 590.
